Woensdag 17 november.

 

Gisteren heb ik beloofd verder te gaan over het hoofdstuk ‘Wilma’. Helaas, ik beloof wel vaker wat en kom het niet na. Life with it....

 

Het is vandaag guur weer en nu in de avond (22:30) ben ik blij dat de kachel het goed doet. Als ik naar mijn slaapkamer loop, lopen de rillingen over m’n rug.

Heb ik al verteld over mijn droom-bed? Ik heb een waterbed en dat ding is speciaal. Naast dat ie verwarmd is (anders wordt je als een ijsklomp wakker) ligt het zo irritant comfortabel dat ik elke ochtend echt een strijd met mezelf moet voeren om eruit te komen. Het is dan zo lekker zacht en warm, en ik ben zo moe dat ik elke keer bij mezelf denk ‘Vandaag blijf ik gewoon liggen’. Heb dat pas één keer waargemaakt. Een ander ding van dat bed is dat ik er heel heftig van ga dromen. Elke nacht weet ik dat me weer een heel avontuur te wachten staat. Het zijn namelijk meestal nachmerries waarin ik alleen of samen met anderen achtervolgt wordt. Ik hou er wel van.

 

Ben aan een boek begonnen een paar weken geleden. Het heet ‘De wereld van sofie’. Het gaat over de geschiedenis van de filosofie, van Mozes naar Socrates op weg naar het heden.

Eén van de filosofen die besproken wordt is Spinoza. En juist zijn filosofie heeft iets. De hoofdpersoon van het verhaal is een meisje van vijftien, Sofie. Een oude man geeft haar een cursus. Het is dus op een eenvoudige manier geschreven zodat een jonger iemand (zoals ik J) het kan begrijpen en filosofie wat toegankelijker wordt gemaakt.

 

Spinoza stelt dat de mens geen vrije wil heeft. Indirect stelt hij dat de mens een ‘mechanisch’ iets is. Ik zal het niet letterlijk vertalen maar de redenering komt ongeveer op het volgende neer:

 

Welke boom zal beter en mooier worden? De boom die voldoende licht en water krijgt. Of de boom op dorre harde grond met weinig regen? Het antwoord is duidelijk.

Een appelboom kan ook geen peren dragen of druiven. Denk je dat de leeuw er voor kiest om een roofdier te zijn en die Antiloop te bespringen en op te eten? Had die niet beter vegetarier kunnen zijn? Denk je dat de leeuw zelf heeft beslist te leven als een roofdier?

 

Denk eens aan een pasgeboren baby, ze huilt en gaat tekeer als ze geen melk krijgt. Als ze vier is, wordt ze opeens bang in het donker. Heeft ze een vrije wil? Heeft ze de vrijheid om te kiezen niet bang te zijn? Wanneer zou iemand dan een vrije wil krijgen? Als ze tien wordt?

Ze leeft volgens de wetten van de natuur. Het punt is dat ze dat zelf niet ziet. Er zijn zoveel ingewikkelde oorzaken voor elke handeling die ze verricht dat het ook niet anders kan.

 

In principe is de mens vrij. Alleen worden we in onze groei gehinderd, bijvoorbeeld door politieke omstandigheden. Zo worden we door externe dwang tegen gehouden. Alleen als we onze aangeboren mogenlijkheden vrij kunnen ontplooien, leven we als vrije mensen. Maar wij worden net zo bepaald door interne aanleg en externe voorwaarden als die leeuw, of die Appelboom.

Een mens kan streven naar vrijheid om zonder externe dwang te kunnen leven, maar zal nooit een vrije wil krijgen. We bepalen nu eenmaal niet zelf wat er met ons lichaam gebeurd. Welke ziekten of erfenissen er zullen ontstaan. Zo kunnen we ook niet kiezen wat we denken. Als je schoonmaken niet leuk vind kun je er niet voor kiezen het ineens wel leuk te vinden. We hebben dus geen vrije ziel die als het ware in een mechanisch lichaam gevangen zit.

 

Nu komen we dat Spinoza’s laatste conclusie:

 

Spinoza vond dat de menselijke hartstochten –zoals eerzucht en begeerte- ons verhinderen om het ware geluk en de echte harmonie te vinden. Maar als we inzien dat alles wat gebeurd noodzakelijk is, kunnen we een intuitieve kennis van de natuur als geheel verwerven. We kunnen een punt bereiken waarop we loepzuiver ervaren dat alles met elkaar samenhangt, dat alles één is. Je moet als het ware alles wat bestaat in een totale blik omvatten. Pas dan kun je het hoogste geluk en de grootste gemoedsrust bereiken.

 

Eén van zijn beroemde uitspraken is ; ‘sub specie aeternitatis’, ofwel “Alles zien vanuit het perspektief van de eeuwigheid”

 

In niet alle opzichten kan ik het in deze filosofie vinden, maar moest er wel lang en hard over nadenken en het spreekt me in ieder geval enorm aan.

Op het Internet is ook veel over deze nederlander te vinden. Hier is alvast een link:

Spinoza Link

 

Hmm, ik ben moe en stop ermee. Morgen moet ik nog naar Thatcher & Aalderink om voor hun een proxyserver te installeren zodat ze met z’n alle tegelijk kunnen internetten en hun mail kunnen lezen. Effe een klusje tussendoor.

 

Nu ik wat mensen heb verteld over mijn ‘dagboek’ zijn de reacties wat verdeeld J.

Regina belde gisteren op om aan te geven dat ze het niet op prijs stelde dat ik dingen over haar zou schrijven. Als je dit leest, maak je niet druk, hoewel ik wel schrijf wat ik denk en meemaak, zal ik echt geen kwetsende of te intieme dingen schrijven. So chill out baby, hihi.

 

Oja, als laatste wil ik even kwijt dat ik een CD’tje besteld had bij www.boxman.nl

. Binnen vijf dagen had ik de CD in huis met een acceptgiro. Klasse! (het was overigens de cd van BAD ENGLISH – Backlash  a fl 19,95).